Gazon howany arassalap, tozany özüne siňdirip, sesiň öňüni alyp, hapalanmaga we neşe serişdelerine garaşlylyga garşy durup, topragyň eroziýasyny azaldyp, topragyň gurluşyny gowulandyryp, gün şöhlelenmesini haýalladyp, görmegi gorap we dikeldip, şäheri ýaşyllaşdyryp we gözelleşdirip, şäher ekologiýasyny gowulandyryp biler. Gazon meýdany yzygiderli giňelýär. Şeýle-de bolsa, öý gazonlary, adatça, 3-5 ýylyň içinde zaýalanýar we çölleşýär, käbir gazonlar bolsa ekilenden soň hem çölleşýär. Daşary ýurtlarda kämil ideg tehnologiýasy bolan gazonlaryň hyzmat möhleti 10-15 ýyldan gowrak. Sebäbi, meniň ýurdumyň gazon ideg tehnologiýasy ýeterlik derejede kämil däl, esasan, budamak, dökünlemek, suwarmak we zyýankeşlere garşy göreşmek ýaly ideg usullarynyň nädogry ýa-da gijikdirilmegi sebäpli. Esasy nokatlar gazon abatlaýyş işleriwe dolandyryş usullary aşakda gysgaça beýan edilýär.
1. Agaçlary budamak
Hatda ot biçmek hem gazon ideginiň iň möhüm tarapydyr. Gazon wagtynda kesilmese, göwdesiniň ýokarky bölegi gaty çalt ösýär we käwagt tohumlary goýýar, bu bolsa aşaky bölekde basmaga çydamly otlaryň ösüşine päsgel berýär we täsir edýär, ony çöle öwürýär.
Gazon biçmek döwri, adatça, martdan noýabra çenli dowam edýär we käwagt ýyly gyşlarda hem biçmek zerur bolýar. Gazon biçmek beýikligi, adatça, 1/3 prinsipine eýerýär. Ilkinji biçmek gazon 10-12 sm beýiklikde we saman 6-8 sm beýiklikde bolanda geçirilýär. Biçmegiň sany gazonyňyzyň nähili çalt ösýändigine baglydyr. Ýokary hilli daşary ýurt gazonlary ýylda 10-dan gowrak, hatda ýüzlerçe gezek biçilýär. Adatça maý-iýun aýlary gazonuň iň güýçli ösýän döwridir. Ol her 7-10 günde 1-2 gezek, beýleki wagtlarda bolsa her 10-15 günde 1-2 gezek budalýar. Gazon köp gezek budaldy. Ol diňe bir ösen kökleri we güýçli örtük ukybyna eýe bolman, eýsem pes beýikligi, inçe ýapraklary we ýokary bezeg gymmaty bilen hem tapawutlanýar.
Gazony biçýän wagtyňyz, ot biçýän zolaklar parallel bolmaly we her gezek ot biçýän wagtyňyz ugry üýtgedilmeli. Gurakçylyk döwründe, kesilen otlary sowamak üçin gazonda goýup bilersiňiz, ýöne ony uzak wagtlap goýup bolmaz, ýogsam gazon aňsatlyk bilen ýumşap, haýal ösüp, bakteriýalary köpelder. Gazonuň gyralary, adatça, owadan görnüşi saklamak üçin gaýçy bilen kesilýär.
2. Döllenme
Gazon ideginde dökünlemek ýene bir möhüm ädimdir. Gazon näçe ýygy-ýygydan biçilse, toprakdan şonça-da köp iýmit maddalary aýrylýar, şonuň üçin ösüşi dikeltmek üçin ýeterlik iýmit maddalary bilen doldurylmaly. Gazon dökünlemek, adatça, azot dökünlerine we garyşyk dökünlere esaslanýar. Dökünleriň degişli mukdary 667 m2 üçin 28-12 kg, ýagny 15-18 g/m2. Dökünlemek ýygylygy dürli gazon görnüşlerine görä üýtgeýär. Umuman alanyňda, gazonlara ýylda 7-8 gezek dökün bermek gerek.
3. Suwarmak
Gazon otlarynyň dürli görnüşleri sebäpli, olaryň gurakçylyga garşy durnuklylygy birneme tapawutlanýar. Olaryň güýçli ösüş tapgyrynda olaryň ählisine ýeterlik suw gerek. Şonuň üçin wagtynda suwarmak gowy gazony saklamagyň ýene bir çäresidir. Umuman, ýokary temperatura we gurakçylyk möwsüminde, kökleri 10-15 sm çenli çyglylandyrmak üçin irden we agşam her 5-7 günde bir gezek suwaryň. Topragyň köklerini goramak we belli bir çyglylygy saklamak üçin beýleki möwsümlerde suwarmak dogry bolýar. Şeýle-de bolsa, suwaryş wagtynda birmeňzeş suwaryşy saklamak, suwy tygşytlamak we şol bir wagtyň özünde otuň ýüzünden tozany aýyrmak üçin sepiji suwaryşyň ýerine köpugurly püskürtmegi ulanmak iň gowusydyr.
4. Deşikleri burawlaňwe topragy howalandyrmak üçin topragyň üstünden geçiň
Gazon meýdanlaryny ýylda 1-2 gezek burawlap, topragy howalandyrmaly. Gazon meýdanlarynyň uly ýerleri üçin buraw maşynyny ulanyň. Çukury burawlandan soň, gazony gum bilen dolduryň, soňra dişli dyrnak ýa-da gaty süpürgiç ulanyp, gumy deň derejede süpüriň, şonuň üçin gum çukura çuňňur aralaşyp, batyrlygy saklap, çuň topragyň suw siňdirişini gowulandyryň. Ot ýüzündäki gum gatlagynyň galyňlygy 0,5 sm-den geçmeli däl. Kiçi meýdanlary we ýeňil çägeli gazonlary howalandyrmak üçin, 8-10 sm aralykda we çuňlukda çatal gazmak üçin gazyjy çatal ulanyň. Toprak bölekleriniň çykmagynyň öňüni almak üçin çatallar göni içine we daşary girmeli. Dürli toprak görnüşleri üçin çatallaryň dürli aýratynlyklaryny üýtgedip bolýar we iş üçin kürekler hem ulanylyp bilner. Ot biçýän wagtyňyz, güýçli kök ösüşini höweslendirmek üçin käbir gazon ot kök ulgamlaryny kesip bolýar. Çukurlary burawlamak we topragy howalandyrmak üçin geçmek üçin iň gowy wagt her ýyl ir ýazdyr.
5. Haşal otlary aýyryň
Otlary otaranyňyzda, "ir otlary otarmak", "otlary otarmak" we "otlary otarmak" ýörelgelerini özleşdiriň. Mukdar az bolanda pyçak ulanyň, mukdary köp we konsentrasiýa edilende bolsa kürek bilen gazyp çykaryň, soňra gaýtadan ekmezden öň ýeri tekizläň. Asuda we güneşli günde, temperatura 25°C-den ýokary bolanda sepmeli. Bu wagtda dermanyň täsiri örän çalt bolýar we dozany iki esse azaltmak mümkin. Gerbisidler dogry garyşdyrylanda has täsirli bolup biler. Emma tersine täsir etmezlige üns beriň.
6. Kesellere we zyýankeşlere garşy göreş
Gazon keselleriniň köpüsi pos, poroşokly küýze, sklerotiniýa, antraknoz we ş.m. ýaly kömeleklerdir. Olar köplenç toprakdaky öli ösümlik köklerinde, şahalarynda we ýapraklarynda bolýarlar. Amatly howa şertlerine gabat gelende, olar gazona zyýan ýetirip, gazonuň ösüşine päsgel berýär, onuň saralmagyna ýa-da böleklerde ölmegine sebäp bolýar. Öňüni alyş we gözegçilik usullary, adatça, keseliň ýokançlyk görnüşlerine esaslanyp, öňüni almak ýa-da bejermek üçin fungisidleri ulanmagy öz içine alýar. Gözegçilik döwründe gazon pes derejede biçilip, soňra püskürdilmelidir.
7. Täzelenme, ýaşarmak wetopragyň öwrülmegi
Eger gazon saçsyz ýa-da bölekleýin öli görünýän bolsa, ony wagtynda täzelemek gerek. Ýagny, ir ýazda ýa-da giç güýzde dökün berlende, çişen ot tohumlaryny we döküni garyşdyryp, gazona deň derejede sepmeli ýa-da gazonda her 20 sm aralykda ýaryklar kesmek üçin gazon peçini ulanyp dökün bermeli. Täze kökleriň ösmegine ýardam bermek üçin kompost goşmaly. Topragyň ýetmezçiligi we gurak ot gatlagynyň ýygy-ýygydan budamak, suwarmak we arassalamak sebäpli kökleriň syzmagy üçin, gazonuň çiş döwründe ýa-da budamakdan soň, adatça ýylda bir gezek toprak goşup, dürmeli we toprak ereýäninden soň dürleme ir ýazda garanyňda has köp edilmelidir.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 6-njy awgusty