Esasy maslahat: Suw üpjünçiliginiň gytlygy şäher gazonlarynyň ösdürilmegini çäklendirýän päsgelçiliklere öwrüldi. Suw tygşytlaýjy gazon suwaryşyny amala aşyrmak häzirki gazon işçileriniň öňünde durýan möhüm meseledir. Hytaý Oba hojalyk uniwersitetiniň Otluk ýerler boýunça ylmy-barlag instituty gurakçylyga çydamly gazon görnüşlerini saýlamak, gazonlar üçin ykdysady suwaryş mukdaryny kesgitlemek, gazon suw tygşytlaýjy suwaryş usullaryny saýlamak we gazonlar üçin gaýtadan ulanylýan suw bilen suwaryş ýaly ugurlardan şäher gazonlarynyň suw tygşytlaýjy tehnologiýalary boýunça giňişleýin gözleg geçirdi.
Suw üpjünçiliginiň gytlygy şäher gazonlarynyň ösdürilmegini çäklendirýän päsgelçiliklere öwrüldi. Suw tygşytlaýjy gazon suwaryşyny amala aşyrmak häzirki gazon işçileriniň öňünde durýan möhüm meseledir. Ot meýdanlaryny öwrenmek instituty gurakçylyga çydamly gazon görnüşlerini saýlamak, gazonlar üçin ykdysady suwaryş mukdaryny kesgitlemek, gazon suw tygşytlaýjy suwaryş usullaryny saýlamak we gazonlar üçin gaýtadan ulanylýan suw bilen suwaryş ýaly ugurlardan şäher gazonlarynyň suw tygşytlaýjy tehnologiýalary boýunça giňişleýin gözleg geçirdi.
Barlaglar häzirki zaman çim otlaryny ösdürip ýetişdirmek tehnologiýasynyň, ylmy suwaryş usullarynyň ulanylmagynyň we gaýtadan dikeldilýän suw serişdelerini özleşdirmegiň gazonlarda suw serişdeleriniň ýitgisini ep-esli azaltmaga mümkinçilik berýändigini görkezýär. Gazonlar käbir adamlaryň aýdyşy ýaly suwy köp sarp etmeýär.
Gurakçylyga çydamly görnüşleri ösdürip ýetişdirmek
Barlaglar dürli görnüşli çim otlarynyň we şol bir görnüşiň dürli görnüşleriniň suwa bolan zerurlyklarynyň dürlidigini görkezdi, şonuň üçin suwy tygşytlaýan çim otlarynyň görnüşlerini ulanmak gazonlarda suwy tygşytlamak üçin uly ähmiýete eýedir.
Gaz otlarynyň gurakçylyga çydamly görnüşlerini ösdürip ýetişdirmekde, adaty seleksiýa usullaryny ulanmakdan başga-da, biotehnologiýa gaz otlaryna gurakçylyga çydamly genleri girizmek we täze gurakçylyga çydamly görnüşleri almak üçin hem ulanylyp bilner. Gurakçylyga çydamly genleri bolan genetiki taýdan üýtgedilen gaz otlarynyň suwuň ýarysyny tygşytlap biljekdigi çaklanylýar.adaty çim otlary; uly meýdana ekilende, suwaryş suwunyň 20% -den 30% -ine çenli tygşytlap bolýar.
Suw tygşytlaýjy dolandyryş we ylmy suwaryş
Gazonlary suwy tygşytlamagyň açarlarynyň biri gazonlaryň ykdysady suwaryş mukdaryny bilmekdir. Ykdysady suwaryş mukdary çim otlarynyň kadaly ösüşini üpjün etmek üçin iň az suwaryş mukdarydyr. Gazon ekosistemasynyň suw deňagramlylygyny saklamak we aşa köp suwaryş sebäpli suwuň ýitgisiniň öňüni almak zerurdyr. Gazon suwaryşynda ýetmezçilikden köp bolmagyň gowudygy baradaky ýalňyş düşünjeden ýüz öwürmeli we dürli ot görnüşleri üçin ylmy suwaryş amala aşyrylmalydyr.
Gazonuň suwa bolan zerurlygyna diňe gazonuň genetiki aýratynlyklary däl, eýsem daşky gurşaw faktorlary, şol sanda ideg we dolandyryş derejesi, topragyň çyglylygy, topragyň gurluşy we topragyň hasyllylygy hem täsir edýär. Ekiş tizliginiň we samanlaryň beýikliginiň dürli bolmagy gazon suwuna bolan talaplarda uly tapawutlara sebäp bolar.
Azot, fosfor we kaliý dökünleriniň dürli proporsiýalary gazon biçmegiň dürli mukdaryna getirýär we gazon biçmegiň möçberindäki tapawut bilen gazonuň suwa bolan isleginiň arasynda möhüm oňyn baglanyşyk bar. Çalt bölünýän dökünler ulanylýan gazonlaryň suwa bolan islegi haýal bölünýän dökünler ulanylýan gazonlara garanyňda has ýokarydyr. Suwy tygşytlamak nukdaýnazaryndan, hakyky dolandyryşda çalt bölünýän dökünleriň paýy azaldylmalydyr.
Suwaryş usullary gazon suwuny tygşytlamak üçin örän möhümdir. Adaty sil suwaryş usuly deň däl suwaryşa we uly ýitgilere getirýär. Soňky ýyllarda suw serişdeleriniň ýetmezçiligi sebäpli suw tygşytlaýjy suwaryş taslamalary çalt ösdi. Häzirki wagtda esasy suw tygşytlaýjy suwaryş usullaryna turba suwaryş, suw sepýän suwaryş, mikro suwaryş we süzülýän suwaryş girýär.
Tejribe görkezýşi ýaly, mikro-suwaryş we süzülip suwaryş usullary şahalanan hatarlary we şahalary bolan oba hojalyk ekinleri üçin has amatlydyr. Uly meýdanlary, köp ösümlikleri we hatda ýaýran gazonlary üçin bu iki suwaryş usuly ykdysady we netijeli däl. Şonuň üçin şäher gazonlaryny suw tygşytlaýjy suwaryşda esasan suw sepýän suwaryş ulanylýar.
Suw sepýän suwaryş ulgamynyň möhüm bölegi suw sepýän kelledir. Suw sepýän burunlary iş basyşyna görä pes basyşly, orta basyşly we ýokary basyşly burunlara bölmek bolýar. Pes basyşly suw sepýän burunlar, adatça, gazon suwarmak üçin saýlanýar. Kiçi meýdanly gazonlar ýa-da gazonlaryň uzyn zolaklary gysga aralykdaky pes basyşly kiçi suw sepýän burunlary ulanyp biler; stadionlar we golf meýdançalarynyň gazonlary ýaly uly meýdanly gazonlar orta basyşly suw sepýän burunlary ulanyp biler.
Suw sepýän başlyklaryň paýlanyş dizaýny suw sepýänleriň örtülen suwaryş ýüzüniň deň bolmagy üçin dogry bolmalydyr. Suw sepýän suwaryş ulgamy suw çeşmesiniň basyş ýagdaýyna laýyklykda degişli kuwwatly basyş enjamlaryny hem saýlamaly, şonda suw sepýän suwaryş iň gowy netijäni gazanyp biler.
Gazonyňyzy gaýtadan işlenen suw bilen suwarmak
Gaýtadan işlenip, ulanylan lagym suwlary gaýtadan işlenen suw diýlip atlandyrylýar, ol prosese görä ilkinji arassalanan suwa, ikinji arassalanan suwa we üçünji arassalanan suwa bölünýär. Häzirki wagtda gazon suwaryşynyň köpüsinde kran suwy ýa-da ýerasty suwlar gönüden-göni ulanylýar.
Bir tarapdan, gazon suwaryş şäher suw üpjünçiligine düşýän agramy barha artdyrýar, beýleki tarapdan bolsa şäher hojalyk hapa suwlary netijeli ulanylmady. Daşky gurşawy goramak boýunça döwlet müdirligi tarapyndan çap edilen Hytaýyň daşky gurşaw ýagdaýy baradaky býulleteninde 2003-nji ýylda tutuş ýurt boýunça zyňyndy suwlaryň umumy möçberiniň 46 milliard tonna bolandygy görkezilýär, bu bolsa uly ösüş mümkinçiligini görkezýär.
Barlaglar gazonlary ikinji derejeli arassalanan suw bilen suwarmagyň esasan mümkindigini görkezdi, ýöne çim otlarynyň köklerinde dürli derejeli goňurlaşma alamatlarynyň bardygy anyklandy. Munuň sebäbi ikinji derejeli arassalanan suwda gaty köp asma maddalaryň bolmagy we toprakda duzlaryň toplanmagy topragyň gözeneklerini ýapyp, täsir etmegi bilen baglanyşykly bolup biler.Topragyň geçirijiligiçim otlaryna fiziologiki stres döredýär.
Ikinji derejeli arassalanan suw bilen deňeşdirilende, üçünji derejeli arassalanan suwuň ulanylmagy has howpsuzdyr. Umuman, üçünji derejeli arassalanan suwuň içmekden başga islendik ýerde, şol sanda balyk ösdürip ýetişdirmekde, ýuwunmakda, suw howdanlarynda, suwaryşda we ş.m. ulanylyp bilinjekdigine ynanýarlar. Üçünji derejeli arassalanan suwuň suwaryş üçin ulanylmagynyň bahasy deňeşdirme boýunça ýokary bolsa-da, ikinji derejeli arassalanan suwuň ýerine ýuwaş-ýuwaşdan goýulmagy meýli bar.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 12-nji oktýabry