Gazon dolandyryş tehnologiýasy

Gazonlar howany arassalamak, tozany siňdirmek, sesiň öňüni almak, hapalanmaga garşy durmak we neşe serişdelerini siňdirmek, topragyň eroziýasyny azaltmak, topragyň gurluşyny gowulandyrmak, gün şöhlelenmesini haýallatmak, gözüň görmegini goramak we dikeltmek, şäherleri ýaşyllaşdyrmak we gözelleşdirmek, şeýle hem şäher ekologiýasyny gowulandyrmak ýaly funksiýalary ýerine ýetirýär.

Gazonlar yzygiderli giňelýär. Şeýle-de bolsa, öý gazonlary, adatça, 3-5 ýylyň dowamynda zaýalanýar we taşlanýar, käbir gazonlar bolsa ösdürilip ýetişdirilenden soň hem gury bolýar. Daşary ýurtlarda kämil ideg tehnologiýasy bolan gazonlaryň ulanylyş möhleti 10-15 ýyldan gowrak. Sebäbi, meniň ýurdumyň gazon ideg tehnologiýasynyň ýeterlik derejede kämil däldigi, esasan, budamak, dökünlemek, suwarmak we zyýankeşlere garşy göreşmek ýaly ideg usullarynyň nädogry ýa-da wagtynda ulanylmazlygy sebäplidir. Gazon ideg we dolandyryş tehnologiýasynyň esasy nokatlary gysgaça aşakdaky ýaly beýan edilýär.

1. Budamak Birmeňzeş budamak iň möhüm halkadyrgazon abatlaýyş işleriEger gazon wagtynda budalmasa, onuň göwdesiniň ýokarky bölegi gaty çalt ösýär, käte tohum dökýär, aşaky basmaga çydamly otlaryň ösüşine päsgel berýär we täsir edýär, bu bolsa ony çöle öwürýär.
Gazony budamak döwri, adatça, martdan noýabra çenli dowam edýär we käwagt gyş ýyllarynda budamak hem zerur bolýar. Gazon biçmegiň beýikligi, adatça, 1/3 prinsipine eýerýär. Ilkinji biçmek gazon 10-12 sm beýiklikde we saman 6-8 sm beýiklikde bolanda geçirilýär. Biçmegiň wagtlarynyň sany gazonuň ösüş depginine baglydyr. Daşary ýurtlardaky ýokary hilli gazonlar ýylda 10 gezekden gowrak, hatda ýüzlerçe gezek biçilýär. Adatça maý we iýun aýlary gazonlaryň iň güýçli ösüş döwri bolup, olar her 7-10 günde 1-2 gezek, beýleki wagtlarda bolsa her 10-15 günde 1-2 gezek biçilýär. Birnäçe gezek biçilenden soň, gazon diňe bir kökleri we güýçli örtük ukybyny ösdürip ýetişmän, eýsem pes bolýar, ýapraklary inçelýär we bezeg gymmaty ýokary bolýar.
Gazony biçýän wagtyňyz, ot biçýän guşak parallel bolmaly we her gezek ot biçilende ugry üýtgedilmeli. Gurakçylykda biçilen ot sowamak üçin gazonuň üstüne goýlup bilner, ýöne ony uzak wagtlap goýup bolmaýar, ýogsam gazony aňsatlyk bilen ýumşadar, haýal öser we bakteriýalary köpelder. Gazonuň gyralary, adatça, owadan bolmagy üçin gaýçy bilen kesilýär.

2. Dökünlemek Dökünlemek gazon ideginiň ýene bir möhüm bölegidir. Gazon näçe köp biçilse, toprakdan şonça-da köp iýmit maddalary alynýar. Şonuň üçin ösüşi dikeltmek üçin ýeterlik iýmit maddalary goşulmalydyr. Dökünlemek zerurlygynyň sany gazon görnüşine baglylykda üýtgeýär. Umuman, gazonlar ýylda 7-8 gezek dökünlenýär. Konsentrlenen dökünlemek wagty aprel we oktýabr aýlary aralygynda bolýar, esasanam oktýabr aýynda güýz döküni has möhümdir. Dökünlenende, gazona bir wagtyň özünde 12 görnüşli iýmit maddasyny berýän, howpsuz we nahallara zyýan ýetirmeýän we gatylaşmagynyň öňüni alýan ýokary netijeli Irlandiýany ulanyň.

3. Suwarmak: Dürli görnüşlere görä, gazon otunyň gurakçylyga garşy durmagy dürli-dürli bolýar. Güýçli ösüş döwründe oňa ýeterlik suw gerek bolýar. Şonuň üçin wagtynda suwarmak gowy gazony saklamagyň ýene bir çäresidir. Umuman, yssy we gurak möwsümde, irden we agşam her 5-7 günde bir gezek suwaryň we kökleri 10-15 sm çenli çyglylandyryň. Topragyň köklerini belli bir çyglylykdan goramak üçin beýleki möwsümlerde suwarmak maslahat berilýär, ýöne suwaryşyň birmeňzeş bolmagyny, suwy tygşytlamagy we ot ýüzündäki tozany aýyrmak üçin suwarylanda köpugurly püskürtme we püskürtmesiz suwaryş ulanmak iň gowusydyr.

4. Howany howalandyrmak üçin topragy deşmek we çatallamak: Gazony howany howalandyrmak üçin ýylda 1-2 gezek deşmek we çatallamak gerek, uly gazonlar üçin bolsa deşiji ulanylýar. Burawdan soň, gazony gum bilen dolduryň, soňra dişli dyrnak we gaty süpürgiç ulanyp, gum çukura siňip, berkligini saklap, topragyň çuň siňmegini gowulandyryň. Ot ýüzündäki gum gatlagynyň galyňlygy 0,5 sm-den geçmeli däl. Kiçi meýdanlarda we ýeňil çägelik gazonlarda howalandyrmak üçin, 8-10 sm aralyk we çuňlukda gazmak üçin çatal ulanyp bilersiňiz, çatal başy toprak bloklarynyň çykmagynyň öňüni almak üçin göni içine we daşyna gidýär. Dürli topraklar üçin çatallaryň dürli aýratynlyklaryny üýtgedip bolýar, şeýle hem kürekler ulanylyp bilner. Küreklenende, güýçli kökleriň ösmegini höweslendirmek üçin gazon otlarynyň käbir köklerini kesip bolýar. Topragyň howasyny howalandyrmak üçin iň gowy wagt her ýyl ir ýazdyr.

5. Haşal otlary aýyrmak. Haşal otlary aýyrmakda "ir aýyrmak", "kiçisini aýyrmak" we "aýyrmak" prinsiplerine eýerilmelidir. Az mukdarda pyçak, köp we konsentrirlenen mukdarda bolsa kürek ulanyň, soňra ýeri tekizläň we gaýtadan ekiň. Mundan başga-da, Caohejing, Matangjing, Caokuojing, Hekuojing, Mieshajing, Pujujing we beýleki maksatly we howpsuz gerbisidler ýaly saýlama himiki gerbisidler hem ulanylyp bilner. Şemalsyz we güneşli günde sepmeli, temperatura 25 ℃-den ýokary bolmaly, şonda dermanyň täsiri örän çalt bolýar we gerbisidleri dogry garyşdyrmak dermanyň täsirini gowulandyryp biler. Emma ters netijeleriň öňüni almak üçin seresap boluň.

6. Zyýankeşlere we kesellere garşy göreş Gazon keselleriniň köpüsi pos, poroşokly küýze, sklerotiniýa, antraknoz we ş.m. ýaly kömeleklerdir. Olar köplenç toprakdaky öli ösümlikleriň köklerinde, göwdelerinde we ýapraklarynda bolýarlar. Olar amatly howa şertlerine gabat gelende, gazona zyýan ýetirip, zyýan ýetirýärler, gazonyň ösüşine päsgel berýärler we ony sary ýa-da bölek-bölek ýa-da bölek-bölek ölüp öwrýärler. Öňüni alyş we gözegçilik usuly, adatça, keseliň ýokançlyk düzgünlerine laýyklykda öňüni almak ýa-da bejermek üçin fungisidleri ulanmakdyr. Öňüni alyş üçin ulanylýan fungisidlere karbendazim, tiofanat-metil we ş.m. girýär. Gazonlara zyýan ýetirýän zyýankeşlere ýaprak iýýän we kök iýýän zyýankeşler, mysal üçin, gijeki gurçuklar, goşun gurçuklary, çilekler, garynjalar we ş.m. girýär. Köp ulanylýan insektisidlere Bichrysanthemum girýär. Öňüni almak we gözegçilik etmek üçin gazon pes derejede çapylmaly we soňra püskürdilmeli.

7. Täzelenme we ýaşaryş wetopragyň öwrülmegiEger gazon saç dökülen ýa-da bölekleýin ölen bolsa, ony wagtynda täzelemek we berkitmek gerek, ýagny ir ýazda ýa-da giç güýzde dökün berlende, çişen ot tohumlaryny we dökünleri garyşdyryp, gazona deň derejede sepmek ýa-da gazonda her 20 sm-de bir ýaryk kesmek we täze kökleriň ösmegini höweslendirmek üçin kompost goşmak üçin rolik ulanmak gerek. Topragyň ýetmezçiligi we ölen ot gatlagynyň ýygy-ýygydan budamak, suwarmak we arassalamak sebäpli kökleriň syzmagy üçin, gazonda tumurcuk döreýän döwürde ýa-da budamakdan soň toprak goşup, dürtmek gerek. Umuman, bu ýylda bir gezek geçirilmelidir we dürtmek ir ýazda toprak ereýäninden soň has köp edilýär.